EXODUS

Friedrichstadpalast was een enorm groot maar oud theater in het toenmalige Oost-Berlijn met zelfs een groot draaiend toneel dus toen wij, het zal ongeveer 1972 zijn geweest, een aanbieding kregen om aldaar in de tv-show ‘Ein Kesselbunte's' oftewel een groot bont showprogramma op te treden zeiden wij gelijk ja want de uitzending werd door alle toenmalige communistische landen en zelfs tot in de uithoeken van Rusland uitgezonden.

De gage was zelfs voor kapitalistische begrippen erg hoog met 50% in west en 50% in oostmarken, en deze laatste moest je aldaar opmaken. Maar we zouden er nog een week zijn dus tijd genoeg om een heleboel, veel, hoop poen kapot te slaan.
De dag van vertrek: hoe zouden die communisten zijn?
Nou aan de grens helemaal niet leuk! Geen vopo's á la Nikita van Elton John maar een paar dragonders van wijven die je paspoort en ons heel nauwkeurig nakeken en een paar geüniformeerde jochies in de leeftijd van bij ons ‘een krantewijkie' met een grote kogelspuit losjes over de schouder kamden onze auto uit.

Na 20 minuten ‘In ordnung, abfahren!'. Ik meen zelfs een spoor van een glimlach bespeurd te hebben toen ik een van die geüniformeerde kenau's een foto gaf waarop onze act stond, maar dat kan ook door de weerspiegeling van onze ronde voorruit geweest zijn.

Toen de autobaan, gelijk voelde je het verschil: Kaboem, kabam!
Dezelfde gaten in de weg die je ook op Sint Maarten hebt als je van de goede wegen van het Franse gedeelte over ging op de Hollandse wegen, en dat was nog voor de storm, maar dit terzijde, anders krijgt Jan Pronk de pest in.

Oost-Berlijn 1972, een kouwe kale ongezellige rotstad waar je alleen in het restaurant van de tv-toren een mooi uitzicht had op het gezellige west-Berlijn. Ik vroeg aan de pianist in dat restaurant: 'Herr Kollega, bitte spielen Sie fur meine Frau Love Story.' en neem er dan eentje van mij.
Nou het spel was prima en mijn vrouw kreeg een rode blos en zei: 'Gekkie.' Maar toen ik de rekening kreeg dacht ik: ik had beter Louis van Dijk kunnen laten overvliegen! Had die communistische Herr Kollega een dubbele Franse import Cognac van mij genomen die voor honderd veertig piek op de rekening stond.

Bij het weggaan vroeg ik nog: ‘Was ie lekker?' ‘Wie bitte?' zei hij. ‘Ja' zei ik ‘die hebben we in de oorlog ook gegeten!' En we suisden alweer met de lift naar beneden hikkend van lach want ik was al eerder de boot ingegaan toen de ober zei: ‘Deze wijn hebben we niet maar ik heb wel iets voor u uit hetzelfde gebied.' Alleen vergat hij erbij te vertellen dat deze wijn drie keer zo duur was. Hij zal ook gedacht hebben wat jij op de tv in 10 minuten verdient moet ik een heel jaar partijbonzen voor bedienen. Ik had namelijk nog gevraagd: ‘Zijn die mensen die daar zitten in smoking en avondjurk nou timmerlui of boeren?' Een trap onder tafel van mijn vrouw die mij toebeet, 'Hé van Toor, ik wil volgende week wel weer naar Vlaardingen.'
deed mij besluiten dit mopje niet uit te leggen want dat het hoge partijpieten in deze arbeiders,- en boerenstaat waren zag zelfs ik wel.

De show? Geweldig! Wat een theater! 64 man orkest, enorm!
Alleen toen onze muziek gespeeld werd klonk het of dat alle katten in het asiel van Martin Gaus uitgeroeid werden, zo vals klonk het. Nou wil het toeval dat wij ons acrobatennummer op de muziek van Exodus vertoonden, hoewel toeval ook weer niet want ik vind het ook nu nog één van de mooiste muziekwerken.
Deze muziek was voor groot orkest uitgearrangeerd door niemand minder dan de helaas veel te vroeg overleden pianist Wim Jongbloed, die in die tijd een kanjer was in arrangeren.

Ik waagde nog een grapje en vroeg beleefd: ‘Wie van u speelt die vliegestront mee op de partituur?' maar de toch alreeds bejaarde dirigent keek mij moedeloos aan. Nou had ik al steeds een figuur in leren jas zien rondlopen, zo een als Rijk de Gooyer zo mooi vertolkte in Soldaat van Oranje, die ik hoorde sissen: ‘Exodus gibt's nicht!' oftewel Exodus wordt niet gespeeld en toen werd het mij duidelijk. Exodus verhaalt de historie van de terugkeer van de Joden in het huidige Israël dus dat was de reden van stasiman oftewel staatszekerheidsdienst.
Nou daar sta je dan met één van de grootste orkesten van de wereld en de muziek is hompie kurkie.

Wij naar de kleedkamer en we hadden goed de pest in. Even later wordt er op de deur geklopt en daar staat een aangeslagen dirigent die zachtjes zegt: ‘Herr Kollega, uw muziek is perfect maar u begrijpt, Exodus en Israël ligt hier in Oost-Duitsland nogal gevoelig omdat onze regering niet met dat land sympathiseerd. 'Affijn ik hijs mijn broek weer op want die was van de weeromstuit afgezakt. ‘Wat nou?' vroeg ik. ‘Maakt u zich geen zorgen, mijn arrangeurs gaan gelijk aan de slag en morgen heeft u een goed partituur op hetzelfde ritme en op onze kosten.'

En inderdaad de andere dag prachtige muziek maar geen zweem van Exodus maar wel met op de juiste momenten aanzwellingen trom en pauk geroffel, geweldig echt mooi daar niet van. De uitzending fantastisch! Ik geloof wel door twintig camera's geregistreerd.

Dat doet je toch wel wat: Twee Vlaardingse jongens en meisjes tesamen met ABBA, het Bolsjoi ballet en mondharmonicavirtuoos Larry Adler in een show! Maar één vaste vriend ontbrak: Exodus. En dat zit mij, nu de muur er niet meer is, nog steeds niet lekker.

© Bas van Toor